
Đồn Mộc Lỵ là 1 hệ thống các công trình quân sự, gồm 1 đài chỉ huy, 3 vọng gác, 9 lô cốt nối với nhau bằng hệ thống giao thông hào kiên cố, được thực dân Pháp cho là "chiếc áo giáp bất khả xâm phạm" tại Sơn La trong giai đoạn chiếm giữ khu vực này. Việc chiếm đồn có vai trò quan trọng trong việc chiếm lĩnh tuyến hậu cần từ Hòa Bình lên phục vụ cho các đơn vị chủ lực của bộ đội ta, dẫn tới thắng lợi của chiến dịch Tây Bắc 1952. Sau 3 ngày đêm chiến đấu, đã có hơn 300 chiến sĩ hi sinh, nhiều người không để lại tên, quê quán. Máu các anh đã hòa chung vào đất mẹ Sơn La. Cổng vào khu di tích đang được sửa sang nên hơi khó đi lại, và lối vào cũng khá khuất, mặc dù nằm ngay trên đường 20-11 của thị trấn Mộc Châu (Sơn La)
Liệt sỹ số 32 trong bia tưởng niệm là chú ruột tôi. Sau 73 năm gia đình mới có thông tin chính xác nơi chú tôi nằm xuống. Tham qua di tích, đọc các tài liệu lịch sử tôi thấy tự hào về người chú của mình, ông đã chiến đấu và hy sinh trong 1 chiến dịch quan trọng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Rất mong ngành du lịch Sơn la, ngành văn hóa Mộc châu có nhiều hơn nữa hình thức tuyên truyền về di tích này.
Một trong số rất ít đồn bốt có vị trí rất quan trọng đó TD Pháp xây dựng còn được bảo tồn. Địa điểm rất đáng tham quan, nơi 53 cán bộ chiến sỹ ta đã ngã xuống để giành chiến thắng.
Đồn Mộc Lỵ là một di tích có giá trị về mặt lịch sử và ý nghĩa vô cùng quan trọng trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp của dân tộc ta nói chung và của nhân dân Sơn La nói riêng nhất là trong việc giải phóng Tây Bắc tiến tới giải phóng Điện Biên Phủ.
Di tích mới tôn tạo, rất đáng để ghé thăm