
điện voi ré là di tích đặc biệt gắn liền với văn hóa, tín ngưỡng dân gian cũng như lịch sử triều nguyễn. “voi ré” bắt nguồn từ truyền thuyết về những con voi trung thành khóc ré lên khi vua hoặc chủ của chúng mất. đây là nơi thờ những con voi và ngựa có công trong triều nguyễn, đặc biệt là trong chiến trận hoặc khi phục vụ vua chúa. trong văn hóa phương đông, voi là biểu tượng của sức mạnh, lòng trung thành và sự uy nghi. điện voi ré xây thời vua gia long, được trùng tu, mở rộng nhiều lần. kiến trúc đơn giản trang nghiêm, nhà điện chính thờ voi, hai bên là bia đá khắc công lao và tiểu sử những con voi được phong thần. xung quanh khu điện là các mộ voi và mộ ngựa có công lớn, điều rất hiếm thấy trong văn hóa thờ tự việt nam. di tích bị xuống cấp và được trùng tu trong những năm gần đây, góp phần bảo tồn nét độc đáo của văn hóa huế.
Điện Voi Ré là một phần của Quần thể Di tích Cố đô Huế được UNESCO công nhận. Không gian xung quanh yên bình, rêu phong phủ lên những bức tường thành cổ và có một hồ sen bán nguyệt nằm dưới chân đồi Thọ Cương. Có một truyền thuyết về chú voi trung thành thời Trịnh - Nguyễn được kể lại rằng, tương truyền, khi vị dũng tướng Đàng Trong hy sinh trong trận chiến, chú voi của ông đã vượt hàng trăm dặm từ chiến trường về Phú Xuân, đến đồi Thọ Cương thì gào lên một tiếng đau thương và gục ngã. Cảm động trước lòng trung thành hiếm có, người dân đã an táng chú voi và lập mộ, gọi là mộ Voi Ré. Sau này, vua Gia Long cho xây dựng Long Châu Miếu ngay bên cạnh để tôn vinh không chỉ chú voi ấy mà còn bốn con voi dũng cảm nhất triều Nguyễn, được phong tước Đô Đốc như Tượng Ré, Tượng Bích, Tượng Nhĩ, Tượng Bôn. Câu chuyện không chỉ làm nổi bật giá trị nhân văn của di tích mà còn là minh chứng cho sự gắn bó giữa con người và loài voi trong lịch sử Việt Nam, một nét độc đáo khó tìm thấy ở bất kỳ đâu. Kiến trúc của Điện Voi Ré cũng là một điểm sáng với miếu Long Châu được xây theo kiểu trùng thiềm điệp ốc, gồm 5 gian 2 chái, trang trí bằng hệ thống gỗ chạm khắc tinh xảo với chữ Thọ và hoa lá chim muông. Dù hiện tại di tích có phần xuống cấp, với những bức tường thành hoang tàn và chính điện cần được trùng tu, chính sự nguyên sơ ấy lại tạo nên sức hút kỳ lạ. Đi bộ qua cổng tam quan, bước lên 17 bậc thang và ngắm bức bình phong Long Mã mới cảm nhận được sự uy nghiêm và linh thiêng vẫn còn vương vấn. Di tích lịch sử này xứng đáng được nhiều người biết đến và bảo vệ hơn nữa
Điện thờ voi, không có người trông coi, ra vô tự do, miễn phí. Nằm ngay ao Voi Ré, trên một gò đất cao. Hiện trạng mục nát nặng, chưa được tu sửa tốt như Hổ Quyền gần đó.
Có người kể (không biết có đúng không): Xưa vua cho 5 hổ đấu với 1 voi, voi bị thua và thương tích đầy mình, chạy ra khỏi đấu trường 1 đoạn khoảng 400m thì đau đớn kêu ré thảm thiết mà chết. Dân thương xót nên lập điện thờ Voi. (Thăm di tích mà thấy xót xa, vua chúa ngày xưa độc ác quá, sao lại lấy sự sống của các sinh linh ra để làm trò vui?!) Đền voi ré thì vào thăm tự do giờ nào cũng được, còn nơi đấu hổ quyền thì muốn vào phải đk với ban quản lý di tích trước, hoặc đi ké đoàn khách nào đó khi họ vào.
Điện Voi Ré (tên chính thức: Long Châu Miếu) nằm cách trung tâm thành phố Huế khoảng 5 km về phía Tây, thuộc địa phận thôn Trường Đá thuộc phường Thủy Biều, thành phố Huế. Điện Voi Ré là chứng tích một thời của đội Kinh tượng nhà Nguyễn, đây là một di tích độc đáo thuộc quần thể di tích cố đô Huế Dưới thời Trịnh - Nguyễn phân tranh, trong một trận giao tranh với quân đội Đàng Ngoài, một dũng tướng của Đàng Trong hy sinh giữa trận tiền. Đau buồn trước cái chết của chủ, con voi của vị dũng tướng đã chạy trên một quãng đường dài hằng trăm dặm từ chiến địa về tận thủ phủ Phú Xuân, đến địa điểm phía đông của đồi Thọ Cương, nó đã rống lên một tiếng vang trời như phẫn uất, như đau thương cùng cực rồi phủ xuống trút hơi thở cuối cùng. Cảm động trước sự trung thành của một con vật có nghĩa, dân địa phương đã làm lễ an táng, xây mộ cho nó, người ta vẫn gọi một cách mộc mạc là mộ Voi Ré. Sau khi lên ngôi, vua Gia Long đã cho xây dựng bên cạnh mộ con voi một ngôi điện thờ với tên gọi là Long Châu Miếu để thờ các vị thần bảo vệ và miếu thờ bốn con voi dũng cảm nhất trong chiến trận của triều Nguyễn. Từ truyền thuyết và sự kiện lịch sử như vậy, dân gian quen gọi ngôi miếu này là Điện Voi Ré. Ket Vinh