Khu Di Tích Lịch Sử Đình Tân Lân

Khu Di Tích Lịch Sử Đình Tân Lân mang lại cảm giác khá thân thuộc với kiến trúc truyền thống cùng không gian thoáng đãng. Tôi đã có dịp thăm vào một buổi sáng đẹp trời, ánh sáng tự nhiên tạo nên cảnh quan khá ấn tượng. Lịch sử và văn hóa nơi đây cũng được giới thiệu khá đầy đủ nhưng hơi tiếc là không có bản hướng dẫn chi tiết hơn cho du khách tự do khám phá. Điểm cộng là nhân viên thân thiện, sẵn lòng giải đáp thắc mắc. Tuy nhiên, cơ sở vật chất cần được bảo quản và cải tạo thêm để mang lại trải nghiệm trọn vẹn hơn. Nhìn chung là một điểm đến ổn đáng để ghé thăm.

Đình Tân Lân được xây dựng từ cuối thế kỷ 18, ban đầu là một ngôi miếu nhỏ do người dân địa phương lập nên để thờ vị thần Thành Hoàng. Theo thời gian, ngôi đình được trùng tu và mở rộng, trở thành trung tâm văn hóa – tín ngưỡng của người dân Biên Hòa. Đình Tân Lân mang đậm phong cách kiến trúc truyền thống Việt Nam với những nét hoa văn chạm khắc tinh xảo trên mái, cột, và hoành phi.

Quê Tôi đất bửu sông đồng Chan hòa niềm sống hòa hùng oai linh Người hiền cảnh đẹp gió lành Trái ngon nước ngọt đượm tình quê hương. Đình Tân Lân (hay còn gọi là Tân Lân thành phố Miếu) xưa thuộc Tân Lân Thôn, huyện Phước Chánh, Dinh Trấn Biên. Nay là phường Hòa Bình, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai. Đình Tân Lân tọa lạc trên đường Nguyễn Văn Trị hướng ra bờ sông Đồng Nai. Khi xây dựng người dân lấy tên gọi của thôn là Tân Lân (Xóm mới) đặt cho đình. Đã qua bao thăng trầm lịch sử, tên địa phương nhiều lần thay đổi nhưng tên đình vẫn tồn tại đến nay. Tương truyền nguyên thủy đình Tân Lân là ngôi miếu nhỏ ở Thành Kèn do dân làng dựng lên từ thời vua Minh Mạng (1820 – 1840) để tỏ lòng ngưỡng vọng Trấn Biên đô đốc tướng quân Trần Thượng Xuyên, người có công lớn trong việc khai phá đất đai và mở mang thương mại vùng Đồng Nai – Gia Định. Sau hai lần dời chuyển (1861 – 1906) ngôi đình ở vị trí như hiện nay. Ông Trần Thượng Xuyên tự Trần Thắng Tài, Ông mất ngày 08/01 âm Lịch năm canh thìn 1720, an táng tại mạn bắc dinh Trấn Biên (nay thuộc xã Mỹ Lộc, huyện Tân Uyên, tỉnh Bình Dương). ngày 23-24/10 âm lịch , là lệ kỳ yên . Ông được lịch sử xác định như người có công lớn trong việc khai phá và xây dựng vùng đất Đồng Nai – Gia Định. Công đức to lớn của ông được nhân dân ghi tạc, tôn thờ, xem như vị thần đã khai sáng vùng đất này. Ghi nhớ công lao của Trần Thượng xuyên, nhà Nguyễn ban phong nhiều danh hiệu cao quý “Trần vi tướng, đại đại công thần bất tuyệt”, liệt vào bậc “Thượng đẳng thần”. Để tỏ lòng ngưỡng mộ và đền đáp công ơn người đã có công tổ chức khai phá, mở mang vùng đất Đồng Nai - Gia Định, nhân dân ở những nơi này gọi Trần Thượng Xuyên là “Đức Ông”. Hiện nay, đình Tân Lân còn lưu giữ sắc thần của vua Tự Đức ngũ niên (1852) ban cho Đức Ông Trần Thượng Xuyên. Đình Tân Lân (đường Nguyễn Văn Trị, P. Hòa Bình (hướng ra bờ sông Đồng Nai, gần chợ Biên Hòa) , Tp.Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai) - Hình ảnh : Võ Thành Danh - Thông tin : sưu tầm

Đình Tân Lân, xưa kia thuộc thôn Tân Lân, huyện Phước Chính, dinh Trấn Biên, nay là phường Hòa Bình, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai. Đình tọa lạc giữa vùng dân cư trên đường Nguyễn Văn Trị, mặt tiền hướng ra dòng sông Đồng Nai. Từ khi xây dựng, nhân dân lấy tên gọi của thôn là Tân Lân (Xóm Mới) để đặt cho đình. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, tên địa phương nhiều lần thay đổi nhưng tên đình vẫn tồn tại cùng tháng năm. Tương truyền, nguyên thủy đình Tân Lân là ngôi miếu nhỏ ở thành Kèn do dân làng dựng lên từ thời Minh Mạng (1820-1840) để tỏ lòng ngưỡng vọng Trấn Biên đô đốc tướng quân Trần Thượng Xuyên, người có công lớn trong việc khai phá đất đai và mở mang thương mại vùng Đồng Nai - Gia Định. Sau hai lần dời chuyển (vào năm 1861 và 1906), ngôi đình ở vị trí hiện nay. Tọa lạc trên khuôn viên đất rộng, đình Tân Lân khá bề thế với kiểu dáng kiến trúc đặc sắc. Mặt đình hướng về phía Tây Nam, được kiến trúc theo kiểu chữ tam gồm ba gian: tiền đình, chánh điện và hậu cung. Bên trong đình, mỗi gian được bài trí điện thờ, hoành phi, câu đối, bao lam bằng gỗ được chạm trỗ sắc sảo. Phần tiền đình với bộ khung vì bằng gỗ, trên các xà ngang chạm khắc đề tài dơi, đào, hoa, lá... biểu tượng cho sự phước thọ, trường tồn. Trên nóc trang trí đề tài “Lưỡng long tranh châu nhật”, “Lý ngư hóa long”... Đặc biệt là mái tiền đình là một công trình nghệ thuật độc đáo Đó là những mảng tranh gốm với nhiều cảnh trí, hằng trăm tượng người, vật bằng gốm sứ men xanh thể hiện các điển tích của văn hóa Á đông như: “Bát tiên quá hải”, “Quan Công phò nhị tẩu”..., những chuyện tích thời Chiến Quốc, nhật nguyệt, lân phụng.... sống động, thi gan với nắng mưa mà vẫn nguyên vẹn sắc màu và đường nét. Phần chánh điện với những hàng cột gỗ lim to lớn. Toàn bộ khung kiến trúc chánh điện được làm bằng gỗ tốt, có cột chống ở giữa kiểu bình nước, được lắp ghép với kỹ thuật mộng chốt và gắn đầu rái đảm bảo độ bền vững cao. Gian thờ với ngai thần và tượng đô đốc Trần Thượng Xuyên uy nghiêm. Phối thờ trong chánh điện là các ban thờ Tả ban và Hữu ban, Thái Giám, Tiền Hiền, Hậu Hiền, Bạch Mã và Tiền Hiền. Hậu cung có diện tích được chia thành ba gian, chính giữa thờ Tiên Sư, hai bên thờ Tiền Thứ Việt Nam và Tiền Thứ Trung Hoa. Trong phạm vi đình còn có miếu thờ Ngũ Hành. Với những công lao xây dựng xứ Biên Hòa, Đô đốc tướng quân Trần Thượng Xuyên được người dân Biên Hòa tôn làm Thành hoàng của làng xã. Hằng năm, tại đình Tân Lân, lễ Kỳ yên được tổ chức long trọng vào ngày 23 tháng 10 âm lịch. Di tích đình Tân Lân được xếp hạng cấp quốc gia theo quyết định số 457 – QĐ của Bộ Văn hóa Thông tin, Thể thao và Du lịch ngày 25 tháng 3 năm 1991.